‘De luchtkwaliteit in Nederland is spectaculair verbeterd’

14-05-2018

4 reacties
  • Uitgebreid thema-artikel
‘De luchtkwaliteit in Nederland is spectaculair verbeterd’

“De luchtkwaliteit in Groningen is relatief goed en voldoet ruimschoots aan de wettelijke normen.” Dat zegt Willem de Boer. Hij is beleidsmedewerker geluid en luchtkwaliteit bij de gemeente Groningen.

Wordt de lucht in Groningen steeds viezer?

Nee, integendeel. De lucht in heel Nederland is nu veel schoner dan bijvoorbeeld in de jaren ’50. Toen werd er veel gestookt op steenkool. Dat zorgde voor een zwarte rook met heel veel fijnstof. Sindsdien is de luchtkwaliteit in Nederland spectaculair verbeterd. We stoken niet meer op steenkool, maar op aardgas. Energiecentrales en bedrijven zijn door allerlei maatregelen veel schoner geworden. Dit geldt ook voor het verkeer, dankzij het gebruik van de driewegkatalysator, roetfilters en schonere brandstoffen, zoals loodvrije benzine.

Hoe wordt de luchtkwaliteit in Groningen gemeten?

In de gemeente hebben we twee permanente meetpunten. De eerste is aan de Europaweg, tussen het Damsterdiep en de brug over het Eemskanaal. Dit meetpunt ligt vlak bij een heel drukke weg met optrekkend verkeer. De tweede locatie is in Beijum, op een plek waar juist vrijwel geen verkeer is. Met de locatie in Beijum kunnen we de achtergrondconcentratie meten. Dat is zeg maar de deken van luchtverontreiniging die van elders komt aanwaaien, tot ver buiten Nederland. Op Goede Vrijdag was dit in Groningen goed te merken, en te ruiken, door de Paasvuren in Duitsland.

Wat wordt op die meetpunten gemeten? Fijnstof?

Onder andere. Belangrijk voor de luchtkwaliteit zijn vooral fijnstof en stikstofdioxide. Wanneer je langdurig wordt blootgesteld aan hoge concentraties daarvan, kan dat effecten hebben op je gezondheid. Fijnstof betreft alle deeltjes in de lucht kleiner dan 10 micrometer.

Wat blijkt er uit die metingen?

In Groningen voldoen we voor beide stoffen al jarenlang aan de Europese normen. Sinds 2007 hebben we de normen niet meer overschreden. Daarom hebben we de lat hoger gelegd. In Groningen toetsen we de luchtkwaliteit ook aan het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie. Deze advieswaarden zijn voor fijnstof veel strenger. Maar ook hieraan voldoen we in Groningen al bijna, zo blijkt uit de metingen. Dit geldt ook voor het meest schadelijke ultrafijne stof met deeltjes van kleiner dan 2,5 micrometer.

Moeten we ons zorgen maken over fijnstof?

Gezondheidseffecten treden pas op bij een langdurige blootstelling aan hoge concentraties. In Groningen komen geen plekken voor die uit oogpunt van gezondheid onvoldoende zijn. Zelfs als je een tentje zou opzetten op de zuidelijke ringweg. De situatie in Groningen is aanzienlijk beter dan in steden als Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Arnhem, waar de concentraties van fijnstof en stikstofdioxide veel hoger zijn. Overigens zit in de lucht binnenshuis vaak veel meer fijnstof dan buiten. Dat kan bijvoorbeeld komen door kaarsen, roken of door bakken en braden. Het advies is om altijd goed te ventileren, óók omdat mensen veel tijd binnenshuis doorbrengen.

Wat kan de gemeente doen om de hoeveelheid fijnstof in de lucht te verminderen?

Op fijnstof hebben we als lokale overheid nauwelijks invloed. De hoeveelheid fijnstof in Groningen wordt vooral bepaald door de achtergrondconcentratie. Dat is dus wat er van elders komt aanwaaien. Om de situatie in Groningen te verbeteren, zijn landelijke en Europese maatregelen nodig. Bijvoorbeeld nog strengere eisen aan auto’s en aan andere voer- en werktuigen. Het zal heel veel helpen als we in Nederland en Europa massaal elektrisch of op waterstof gaan rijden.

In de Oosterhamrikzone komt een nieuwe autoverbinding. Wat betekent dat voor de luchtkwaliteit in onze wijken?

Er is onderzoek gedaan waarin is berekend wat de effecten zijn. Voor fijnstof is het verschil minimaal. Voor stikstofdioxide komen we in een iets hogere klasse terecht, die vergelijkbaar is met de huidige situatie aan bijvoorbeeld de Petrus Campersingel of het Damsterdiep. De luchtkwaliteit blijft dus ruim voldoende. De effecten zijn erg beperkt.

Zelfs als je in een straat woont waar meer autoverkeer komt?

Ja, ook dan. De luchtkwaliteit in de Oosterhamrikzone is nu overal ruimschoots voldoende en dat verandert niet door deze plannen. Op Schiermonnikoog is het schoner dan hier, maar als je in een grote en leuke stad wilt wonen, dan zit je wat fijnstof betreft in Groningen helemaal goed.

Meer nieuws

Bekijk nieuwsoverzicht

Reacties

  1. Harry

    22:01 28 mei 2018

    Dag Elise,
    Dank voor jouw reactie. Klopt het dat de luchtkwaliteit aan de noordzijde op de te verwachten knelpunten (rondom kruisingen/stoplichten) van de Oosterhamrikkade tot de slechtste luchtkwaliteit van Groningen gaat worden? Het klopt dat je ook huizen goed moet ventileren. Het RIVM en het longfonds waarschuwen dit niet vanaf de straatzijde te doen waar veel auto’s rijden. 90% van door auto’s geproduceerde fijnstof wordt door autobanden en autoremmen veroorzaakt. Dit zijn zeker niet de fijnste stoffen om in te ademen. De bewoners kunnen niet zorgeloos de ramen of deuren openen.

    1. Elise (communicatieadviseur)

      16:28 29 mei 2018

      Hoi Harry, bedankt weer. Nee, dit klopt niet. Uit onderzoek blijkt dat het effect van de nieuwe autoverbinding op de luchtkwaliteit heel beperkt zal zijn. Voor fijnstof is het verschil minimaal. Voor stikstofdioxide wordt de toekomstige situatie aan de Oosterhamrikkade noordzijde vergelijkbaar met de huidige situatie aan bijvoorbeeld de Petrus Campersingel of het Damsterdiep. De luchtkwaliteit is en blijft dus ruim voldoende. Het advies van het RIVM en het Longfonds gaat over situaties waar de concentraties van fijnstof en/of NO2 veel hoger zijn dan in Groningen.

  2. Harry

    19:53 15 mei 2018

    Fijn dat we bijna voldoen aan de norm van de WHO. De bewoners die direct langs de nieuwe ontsluitingsweg wonen worden echter niet vrolijker gestemd als zij het volgende citaat van de gemeente lezen: “De wettelijke normen bieden echter geen houvast om de luchtkwaliteit te beoordelen uit oogpunt van gezondheid. Deze normen maken namelijk niet het verschil tussen gezond en ongezond. Ook bij concentraties onder de norm kunnen gezondheidseffecten optreden. In het algemeen geldt voor luchtverontreiniging: hoe lager de concentratie, hoe beter voor de gezondheid.” ( Verslag luchtkwaliteit, Gem. Groningen, 2017). Het siert de gemeente niet dat er bewust wordt gekozen om meer verkeer de stad in te leiden, meer verkeersknelpunten te genereren en meer remmend en optrekkend verkeer. 90% van de fijnstof wordt veroorzaakt door autobanden, riemschijven en opdwarrelend stof. (RIVM, 2016) Ondanks de te verwachten verhogingen van stikstofdioxide en fijnstof in de toekomst misschien net onder de WHO-norm gaat blijven, zou het de gemeente sieren als zij oog heeft voor een gezonde stad. Jammer dat de ontsluitingsweg significant meer verkeersbewegingen genereert dan zonder ontsluitingsweg.
    Een vraag:
    De huizen staan erg dicht op de ontsluitingsweg en ik vraag mij af of er niet een ophoping van stikstofoxiden en fijnstof bij de gevels en voordeuren gaat ontstaan. Misschien zelfs wel de huizen binnen kunnen dringen. Kunnen de bewoners zorgeloos hun ramen of deuren openen?
    Dank overigens voor het interview met Willem de Boer.

    1. Elise (communicatieadviseur)

      11:29 17 mei 2018

      Hoi Harry, bedankt voor je reactie. Willem geeft aan dat de gemeente Groningen een gedetailleerde luchtkwaliteitskaart heeft gemaakt. Deze is te vinden op: https://gemeente.groningen.nl/luchtkwaliteitskaart-inzien Op deze kaarten kunnen per woning de concentraties worden afgelezen van fijnstof en stikstofdioxide. Deze concentraties gaan over de luchtkwaliteit vlakbij de woning. In straten met veel verkeer én een hoge bebouwing kan de luchtverontreiniging wat minder snel ‘verwaaien’. We noemen dit het streetcanyon effect. Hierdoor kan een zekere mate van ophoping plaatsvinden met als gevolg iets hogere concentraties van fijnstof en NO2. Voorbeelden hiervan zijn de Westersingel en de Kraneweg in Groningen. Maar ook hier komen geen situaties voor die uit oogpunt van gezondheid ‘onvoldoende’ zijn. Blijf dus vooral goed ventileren, nu en in de toekomst met de nieuwe autoverbinding. Want bij onvoldoende ventilatie zal de luchtkwaliteit binnenshuis veel slechter zijn dan buiten.

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt